ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi Standardının 2026 Revizyonu Yayınlandı
Uluslararası Standart Örgütü (ISO) tarafından ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi Standardı’nın 2026 Revizyonu 15 Nisan’da yayınlandı.
2026 revizyonunda 2024’te tadil olarak yayınlanan fakat standardı revize etmeyen iklim değişikliği konularının eklendiği, ifadesel değişiklikler ile birlikte, bazı farklılıkların da yer aldığı görülmektedir.
ISO 14001:2026 revizyonunda öne çıkan konuları 2 temel başlıkta inceleyebiliriz.
- Genel Değişiklikler:
- ISO 14001 Standardı’nın 2015 revizyonunda ve önceki revizyonlarında yer alan “bu uluslararası standardın/bu standardın ifadelerini “bu doküman” olarak değiştirildiğini görüyoruz. Bu sadece bir ifade değişikliği gibi görünmekle birlikte, ISO’nun artık bu standardın daha içselleştirilmesini istediğini ve kuruluşların bu sayede bu standardı sadece bir dış kaynaklı doküman gibi görmesinin önlenmesini amaçladığını görmekteyiz.
- Yine bir ifade değişikliği gibi görünen ve ISO 14001 Standardının 2015 revizyonunda ve önceki revizyonlarında yer alan “muhafaza etmelidir / saklamalıdır” ifadesinin de “hazır bulundurulmalıdır / sağlanmalıdır / mevcut halde tutulmalıdır / bulundurulmalıdır / sağlanmalıdır / kanıt olarak sunulmalıdır” ifadesi ile değiştirilmiştir. Bu ifade değişklikliği ile ise artık günümüzde her şeyin dijital hale geldiği dünyamızda artık çıktı, imza v.b. zaman kaybı v.b. israfların önüne geçilmesinin amaçlandığını ve değişen dünyada kaynakların daha etkin kullanılmasının sağlanmak istendiğini bize açıklamaktadır.
- Bir diğer ifade değişikliği ise yine önceki revizyonlarda yer alan “tanımlanan” ifadesinin ISO 14001:2026 revizyonunda “belirlenen” ifadesi ile değiştirilmesidir. Bu ifade değişikliği ise farkındalık artışının sağlanması amaçlandığı görülmektedir.
- Maddesel Değişiklikler:
- 2024 yılında ISO 14001:2015 revizyonuna tadil olarak eklenen “İklim Değişikliği” konularının standardın içine eklendiğini görmekteyiz. Fakat bu eklemeler yine ana maddeler olan;
4.1 Kuruluş ve Bağlamının Anlaşılması
4.2 İlgili Tarafların İhtiyaç ve Beklentilerinin Anlaşılması
maddelerine eklenmiş, bu eklemeler ile standardının genelinde dikkate alınması sağlanmıştır.
- 2015 revizyonu ile gelen riskler ve fırsatlar bölümü olan 6.Maddede yukarıda açıkladığımız ifadesel değişiklikler ile birlikte bazı önemli değişiklikler de yapıldığını görüyoruz. Bu önemli değişiklikleri incelediğimizde, ISO 14001:2015 revizyonunda 6.1.4 Maddesinde yer alan “Planlama” maddesinin ISO 14001:2026 revizyonunda 6.1.5 maddesi olarak ele alındığını 6.1.4 maddesine ise “6.1.4 Riskler ve Fırsatlar” maddesinin eklendiğini görüyoruz. Bu değişiklik ile Çevresel Risk ve Fırsatların daha da netleştirildiği ve bu riskler ile ilgili yeni eklemelerin standarda eklendiğini görmekteyiz.
- 6.Maddeye yapılan bir diğer önemli eklemenin ise 2015 revizyonunda bulunmayan fakat ISO 9001:2015 standardında “6.3 Değişikliklerin Planlanması” maddesi olarak ISO 45001:2018 standardında ise “8.1.3 Değişim Yönetimi” maddesi ile karşımıza çıkan değişikliklerin yönetimi ile ilgili konuların, ISO 14001:2026 revizyonunda ise “6.3 Değişikliklerin Planlanması” olarak yer aldığını görüyoruz. Bu ekleme ise standardı uygulayan kuruluşların içeride veya kuruluşu etkileyen dış değişikliklerin çevresel koşullar açısından da değerlendirilmesi gerekmektedir.
- Son en önemli değişikliklerden bir tanesi ise ISO 14001:2025 revizyonunda 10.Madde “10.1 Genel – 10.2 Uygunsuzluk ve Düzeltici Faaliyet – 10.3 Sürekli İyileştirme” maddelerinin ISO 14001:2026 revizyonunda “10.1 Sürekli İyileştirme – 10.2 Uygunsuzluk ve Düzeltici Faaliyet” olarak değiştirilmesidir. Bu büyük bir değişiklik gibi görünmekle birlikte aslında ISO 14001:2015 revizyonundaki “10.1 Genel – 10.3 Sürekli İyileştirme” maddelerinin “10.1 Sürekli İyileştirme” altında birleştirilmesi ve standardın daha net hale gelmesinden ibarettir.
ISO 14001:2026 revizyonu standardın daha kuruluşlar tarafından içsel hale getirilmesi, entegrasyonun netleştirilmesi, ortak bir dil kullanımında bir adım daha atılması ve günümüz dünyasında kaynak yönetimi ve sürdürülebilir bir dünya için atılması gereken adımların daha net hale getirilmesinin sağlanmaya çalışıldığını görüyoruz.
USB Certification olarak ISO 14001:2026 revizyonu eğitimlerimiz başlamıştır. Standart ve eğitimlerimiz ile ilgili detaylı bilgi için www.usbcertification.com adresimizdeki iletişim bölümünden bize, 06 Mayıs 2026 tarihinde gerçekleştirdiğimiz webinarımıza ise USB Certification YouTube kanalı üzerinden ulaşabilirsiniz.
