PPWR Uygunluğu: AB Ambalaj ve Ambalaj Atığı Tüzüğü
AB Ambalaj ve Ambalaj Atığı Tüzüğü (AB) 2025/40’ın genel uygulaması 12 Ağustos 2026’da başlıyor. Tüzük; üretici, ithalatçı, marka sahibi ve dağıtıcı dâhil, ambalajı AB pazarına süren herkesi kapsıyor. 12 Ağustos’tan sonra Uygunluk Beyanı ve test kanıtı olmayan ambalaj sınırdan dönebilir.
Ambalaj bilgilerinizi bize iletin; 3 iş günü içinde hazırlayacağımız PPWR Durum Tespit Raporu, hangi ambalajınızın hazır olduğunu, hangisinin test gerektirdiğini gösterir.
Hukuki Dönüşüm
Direktiften Tüzüğe
94/62/EC Ambalaj Direktifi’nin yerini Tüzük (AB) 2025/40 aldı. Tüzük 19 Aralık 2024’te kabul edildi, 22 Ocak 2025’te AB Resmî Gazetesi’nde yayımlandı ve 11 Şubat 2025’te yürürlüğe girdi. 18 aylık geçiş döneminin sonunda, 12 Ağustos 2026’da genel uygulama başlayacak.
Neden Önemli: Tüzük her Üye Devlette doğrudan uygulanır; ulusal mevzuata aktarılması beklenmez. Malzemesi ne olursa olsun tüm ambalajı ve ambalaj atığını kapsar. AB pazarına ambalaj süren AB dışı aktörleri de bağlar. Uyumsuz ambalaj piyasadan geri çekilebilir.
Sorumluluk Kapsamı
PPWR, AB dışındakiler dâhil, ambalaj tedarik zincirindeki tüm aktörlere yükümlülük getirir.
Kimler Uymak Zorunda
Üreticiler
Gereklilikleri karşılayan ambalajı veya ambalajlı ürünü tasarlar ve üretir.
İthalatçılar
AB pazarına sürdüğü ithal ambalajın uygunluğundan sorumludur.
Dağıtıcılar
Yalnızca uygun ve doğru etiketlenmiş ambalajı tedarik eder.
Çevrim İçi Pazar Yerleri
Platformunda satılan ürünlerin PPWR yükümlülüklerini karşıladığını doğrular.
Marka Sahipleri / Özel Marka
Kendi markasıyla satılan ambalajın üretici sorumluluğunu taşır.
AB Dışı Aktörler
AB’ye satışta bir sorumlu taraf atar ve uyum sağlar.
Temel Gereklilikler
Her ambalajın, genişletilmiş üretici sorumluluğuyla desteklenen altı tasarım gerekliliğini karşılaması gerekiyor.
Tasarım Gereklilikleri ve Üretici Sorumluluğu
Geri Dönüşüm
Ambalaj geri dönüşüme uygun tasarlanır ve A’dan E’ye sınıflandırılır.
Geri Dönüştürülmüş İçerik
Plastik ambalajda türe göre asgari geri dönüştürülmüş içerik oranı aranır.
Yeniden Kullanım ve Dolum
Taşıma, gruplanmış ve içecek ambalajına yeniden kullanım hedefleri gelir.
Azaltma
Ambalaj, işlevin gerektirdiğinden ağır veya hacimli olamaz.
Etiketleme ve Bilgi
Malzeme ve ayrıştırma etiketleri AB genelinde tek biçime bağlanır.
Maddeler ve Güvenlik
Ağır metaller ve PFAS için sınır değerler uygulanır.
Genişletilmiş Üretici Sorumluluğu (EPR): Üreticiler toplama, ayrıştırma ve geri dönüşümü finanse eder; ücret, ambalajın tasarımına göre belirlenir.
12 Ağustos 2026’ya Hazır mısınız?
Test, yeniden tasarım ve tedarikçi verisi zaman ister; süreç, tarih yaklaştıkça değil, bugün başlarsa yetişir. Değerlendirmeden teste, doğrulamadan rapora kadar tüm kanıtı tek akredite çatı altında toplarsınız.
Geri Dönüştürülebilirlik: A’dan E’ye Sınıflar (Madde 6)
2030’dan itibaren her ambalaj birimi, geri dönüştürülebilirliğine göre sınıflandırılır. Pazarda kalmak için gereken asgari sınıf, 2030’dan 2038’e kademeli olarak yükselir.
A — ≥ %95 geri dönüştürülebilir
En üst sınıf; ambalaj bütünüyle geri dönüşüm için tasarlanmıştır.
B — ≥ %80 geri dönüştürülebilir
Ambalaj geri dönüşüm için iyi tasarlanmıştır.
C — ≥ %70 geri dönüştürülebilir
2030’dan itibaren pazarda kalmanın asgari şartı.
D – E — < %70 geri dönüştürülebilir
Eşiğin altı; önce kısıtlanır, sonra aşamalı olarak kaldırılır.
Çıta Nasıl Yükseliyor
2030’dan itibaren yalnızca A–C sınıfı ambalaj AB pazarına sürülebilir.
2035’ten itibaren ambalajın ayrıca ölçekte geri dönüştürülmesi gerekir (pratikte yaklaşık %55).
2038’den itibaren yalnızca A–B sınıfları uyumlu kalır.
Geri dönüşüme uygun tasarım kriterleri 1 Ocak 2028’e kadar delege tasarruflarla belirlenir; o zamana kadar değerlendirme geçici olarak RecyClass metodolojisine dayanır.
Plastikte Geri Dönüştürülmüş İçerik (Madde 7)
Her plastik ambalaj türü için asgari tüketici sonrası geri dönüştürülmüş (PCR) içerik oranı belirlendi. Oranlar 2030’dan 2040’a belirgin biçimde yükselir.
| Plastik ambalaj türü | 2030 | 2040 |
|---|---|---|
| Tek kullanımlık içecek şişeleri | %30 | %65 |
| Temasa duyarlı, ağırlıklı PET | %30 | %50 |
| Temasa duyarlı, diğer plastikler | %10 | %25 |
| Diğer plastik ambalaj | %35 | %65 |
Nasıl ölçülür: Yalnızca tüketici sonrası geri dönüştürülmüş (PCR) içerik sayılır ve oran, tesisin yıllık ortalaması üzerinden hesaplanır. Gereklilik, plastiğin ambalaj ağırlığının %5’ini aştığı durumlarda uygulanır. Tıbbi ve bazı farmasötik ambalajlar muaftır; kütle dengesi muhasebesi kabul edilir.
PCR oranının kanıtı: GRS / RCS gözetim zinciri belgelendirmesi ve EN 15343 izlenebilirliği ile gösterilir.
Yeniden Kullanım ve Dolum
PPWR, sektör hedefleri ve dolum yükümlülükleriyle ambalajı tek kullanımdan yeniden kullanıma yönlendirir.
Taşıma ve Satış
Kapsamdaki taşıma ambalajında 2030’a kadar %40 yeniden kullanım hedeflenir.
Gruplanmış Ambalaj
Gruplanmış (ikincil) ambalajda hedef, 2030’a kadar %10 yeniden kullanımdır.
İçecekler
İçecek ambalajında 2030’a kadar %10 yeniden kullanım hedeflenir.
Tesisler Arası Taşıma
Aynı işletmenin tesisleri arasında kullanılan taşıma ambalajının 18 ay içinde %100 yeniden kullanılabilir olması gerekir.
HoReCa Dolum
Müşteri kendi kabını getirebilir; işletmelerin dolum seçeneği sunması gerekir.
Palet Sargı Muafiyeti
Palet filmi ve bantlar gibi belirli taşıma sargıları hedeflerden muaftır.
Azaltma ve Boş Alan (Madde 10)
Ambalajın ağırlığı ve hacmi, işlevin ve güvenliğin gerektirdiği asgari düzeye indirilir.
≤ %50 Azami Boş Alan Oranı
Gruplanmış, taşıma ve e-ticaret ambalajında 1 Ocak 2030’dan itibaren uygulanır.
2030’dan İtibaren Yasaklananlar
Çift duvar, sahte dip ve gizli dolgular. Ürün hacmini abartan yanıltıcı boyutlandırma. İşlevi olmayan gereksiz katmanlar. Yalnızca pazarlama amacıyla malzeme ekleyen özellikler. Ek V’te sayılan tek kullanımlık formatlar.
Azaltma, EN 13427 / EN 13428 metodolojisiyle kanıtlanır.
Endişe Verici Maddeler (Madde 5)
PPWR, ağır metaller ve PFAS için sıkı sınırlarla ambalajdaki tehlikeli maddeleri kısıtlar.
Ağır Metaller
Σ Pb + Cd + Hg + Cr(VI) ≤ 100 mg/kg. Sınır, her malzemeden tüm ambalaja uygulanır; XRF taraması ve ICP doğrulamasıyla teyit edilir.
Gıda Temaslı Ambalajda PFAS
12 Ağustos 2026’dan itibaren gıda temaslı ambalajda PFAS yasaktır. Hedefli PFAS sınırı tek madde için ≤ 25 ppb, toplam için ≤ 250 ppb’dir; toplam flor, polimerik dâhil ≤ 50 ppm olmalıdır.
Endişe Verici Maddeler Listesi Genişleyecek
2026 sonuna doğru daha geniş bir endişe verici maddeler listesi bekleniyor.
Kanıt: Akredite Laboratuvar CoA
Uygunluk, akredite laboratuvarın düzenlediği Analiz Sertifikası (CoA) ile kanıtlanır.
Etiketleme ve Dijital (Madde 12–13)
Uyumlaştırılmış etiketler ve dijital taşıyıcılar, tüketicinin atığı doğru ayrıştırmasına yardım eder; yeşil badanayı da sınırlar.
Malzeme ve Ayrıştırma Etiketi
Uyumlaştırılmış etiketler, ambalajda 12 Ağustos 2028’den itibaren zorunlu olur.
Yeniden Kullanım Etiketi
Yeniden kullanılabilir ambalaj, 12 Şubat 2029’dan itibaren yeniden kullanım etiketi taşır.
Dijital QR Taşıyıcı
QR ve benzeri veri taşıyıcılar; geri dönüşüm, yeniden kullanım ve ambalaj içeriği bilgilerine erişimi sağlar.
Yeşil Badanaya İzin Yok
Çevresel iddiaların kanıtlanabilir olması gerekir; belirsiz veya yanıltıcı etiket kullanılamaz.
Kompostlanabilir ambalaj EN 13432’ye uygun etiketlenir.
EPR ve Eko-Modülasyon
Üreticiler, ambalajın kullanım ömrü sonundaki toplama ve geri dönüşüm maliyetini finanse eder. Ücret, ambalajın ne kadar iyi tasarlandığına göre belirlenir.
Ücretler Şunlara Göre Belirlenir
Geri dönüştürülebilirlik sınıfı.
Geri dönüştürülmüş içerik oranı.
Yeniden kullanılabilirlik.
Endişe verici madde içeriği.
Pratikte Bu Ne Demek
İyi tasarlanmış ambalaj için daha düşük EPR ücreti ödenir.
Zayıf geri dönüştürülebilirlik veya endişe verici maddeler ücreti artırır.
Tasarım kararları, her yıl ödenen ücreti doğrudan etkiler.
Ücretin doğru belirlenmesi için doğrulanabilir ambalaj verisi gerekir.
Eko-modülasyon, erken ve kanıta dayalı iyileştirmeyi ödüllendirir.
Test Ne Zaman Gerekir
PPWR, üreticinin kendi beyanına dayanır. Beyanın geçerli olması için, risk taşıyan her noktada gerçek kanıtla desteklenmesi gerekir.
Risk Varsa Test Gerekir
Yeni veya değişen malzeme, mürekkep ya da kaplamalar.
Oranının kanıtlanması gereken geri dönüştürülmüş içerik iddiaları.
Gıda temaslı ambalaj (PFAS, migrasyon, ağır metaller).
Girdilerini tam belgeleyemeyen tedarikçiler.
Geri dönüştürülebilirliği belirsiz, karışık veya çok katmanlı malzemeler.
Piyasa gözetim otoritesinin itiraz edebileceği her iddia.
Belgelenmiş Kanıt İlkesi
Tek başına beyan yeterli değildir.
Tedarikçi beyanlarının kanıtla desteklenmesi gerekir.
Akredite laboratuvarın Analiz Sertifikası (CoA) standarttır.
İyi bir rapor bileşeni, yöntemi, LOD/LOQ değerlerini ve sonucu gösterir.
Ürün Testleri
Laboratuvar kanıtı her ambalajda değil, riskin bulunduğu noktalarda gerekir; aşağıdaki tablolar hangi testin hangi yöntemle yapıldığını gösterir.
Kimyasal Testler
Testler iki kademelidir: hızlı tarama riski işaretler, akredite yöntemler doğrular ve ölçer.
| Hedef | Yöntem (tarama → doğrulama) | Kriter |
|---|---|---|
| Ağır metaller (Pb, Cd, Hg, Cr VI) | XRF taraması → ICP-OES / ICP-MS doğrulaması; Cr(VI) kolorimetri / UV-VIS; Hg CV-AAS; Br için IC. | Σ ≤ 100 mg/kg |
| PFAS | Toplam flor taraması → py-GC/MS → hedefli LC-MS/MS ölçümü. | ≤ 25 / 250 ppb; TF < 50 ppm |
| Endişe verici maddeler | Çoklu-kalıntı GC-MS ve LC-MS/MS profilleme. | Geçerli sınırların altında |
| Gıda temaslı migrasyon | Gıda temaslı ambalajda genel ve spesifik migrasyon testi. | FCM sınırları içinde |
USB’nin ISO/IEC 17025 laboratuvar kapsamı Cr(VI), ağır metaller ve REACH kapsamındaki analizleri içerir. Ağır metal tayinlerinde tanınan EN 62321 yöntem ailesi kullanılır.
Fiziksel ve Geri Dönüştürülebilirlik Testleri
Tasarım sütunlarının kanıtı bu testlerle sağlanır: geri dönüştürülebilirlik, geri dönüştürülmüş içerik, kompostlanabilirlik ve yeniden kullanım.
| Test | Standart / yöntem | Çıktı |
|---|---|---|
| Geri dönüştürülebilirlik değerlendirmesi | EN 13430 · ISO 18604 · RecyClass metodolojisi. | % geri dönüştürülebilir / A–C |
| Geri dönüştürülmüş içerik ve izlenebilirlik | EN 15343 — gözetim zinciri ve kütle dengesi. | Doğrulanmış PCR % |
| Kâğıt yeniden hamurlaşabilirlik | Yeniden hamurlaşabilirlik ve lif verimi testi. | Geri dönüşüm uygunluğu |
| Kompostlanabilirlik | EN 13432 — endüstriyel kompostlanabilirlik. | Geçer / kalır |
| Yeniden kullanılabilirlik | Döngü, dayanıklılık ve yıkama testi. | Yeniden kullanım döngüsü |
USB, ISO/IEC 17025 akreditasyonu altında 700’den fazla ambalaj parametresini tek laboratuvarda test eder ve sonuçları tek raporda sunar.
Ambalaj Türüne Göre Test Matrisi
Aşağıdaki matris, her ambalaj ailesine tipik olarak hangi testlerin uygulandığını gösterir; test kapsamı buna göre belirlenir.
| Ambalaj türü | Ağır metaller | PFAS | Geri dönüştürülebilirlik | Geri dönüştürülmüş içerik | Kompostlanabilirlik |
|---|---|---|---|---|---|
| Plastik — gıda temaslı | ● | ○ | ● | ● | – |
| Kâğıt / karton | ● | ● | ● | ○ | ○ |
| Çok katmanlı laminat | ● | ○ | ● | ○ | – |
| Cam / metal | ● | – | ● | ○ | – |
| Kompostlanabilir | ● | ○ | ○ | – | ● |
● tipik olarak gerekli · ○ riske bağlı · – genellikle gerekmez
Uygunluk Nasıl İşler
PPWR uygunluğu, iç üretim kontrolüne ve teknik dosyaya dayanan üretici beyanıyla gösterilir.
1 · İç Üretim Kontrolü
Üretimi, gereklilikleri karşılayacak biçimde kontrol altında tutun (Madde 38, Modül A, Ek VII).
2 · Teknik Dokümantasyon
Teknik dosyayı derleyin: değerlendirmeler, test kanıtları ve tasarım kayıtları (Ek VII).
3 · AB Uygunluk Beyanı
Ambalaj birimi başına AB Uygunluk Beyanı’nı (DoC) düzenleyip imzalayın (Madde 39, Ek VIII).
PPWR üçüncü taraf belgelendirmeyi zorunlu tutmaz; belgelenmiş kanıtı zorunlu tutar. Kayıtları tek kullanımlık ambalajda 5, yeniden kullanılabilir ambalajda 10 yıl saklayın; otorite talep ettiğinde teknik dosyayı 10 gün içinde sunmanız gerekir.
Gönüllü Güvence
Gönüllü şemalar PPWR’da zorunlu tutulmaz; teknik dosyanın ihtiyaç duyduğu kanıtı ise eksiksiz üretir.
BELGELENDİRME, UYUMUN KANITINI GÜÇLENDİRİR
GRS / RCS
Geri dönüştürülmüş içerik iddialarını gözetim zinciriyle doğrular.
EN 15343
Geri dönüşüm izlenebilirliğini ve geri dönüştürülmüş içerik hesabını belgeler.
EN 13430 / ISO 18604
Geri dönüştürülebilirliği malzeme geri dönüşümü kriterlerine göre kanıtlar.
RecyClass
Delege tasarruflardan önce geri dönüştürülebilirlik sınıflandırmasına geçici temel sağlar.
Akredite Laboratuvar CoA
Ağır metal, PFAS ve madde sınırlarını laboratuvar kanıtıyla destekler.
Ön Uygunluk İncelemesi
Piyasa gözetiminden önce teknik dosyayı ve DoC’yi kontrol eder.
Not: GRS / RCS, Textile Exchange Materials Matter Standardı’na geçiş hâlindedir.
