Tarım ve Orman Bakanlığı, Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği Kılavuzu’nda önemli güncellemeler yaptı. “Doğal”, “taze” ve “günlük” gibi ifadelerin kullanımından restoran menülerindeki kalori zorunluluğuna kadar birçok radikal değişiklik işletmeleri bekliyor.
Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yayımlanan yeni düzenlemeler, gıda sektöründe şeffaflığı artırmayı ve tüketiciyi yanıltıcı beyanların önüne geçmeyi hedefliyor. Gıda üreticilerinden restoran ve kafe zincirlerine kadar geniş bir yelpazeyi kapsayan bu değişiklikler, ambalaj tasarımından menü içeriğine kadar operasyonel süreçlerde köklü revizyonlar gerektiriyor.
1. “Günlük” ve “Taze” İfadelerine Sıkı Denetim
Pazarlama stratejilerinin vazgeçilmezi olan bu terimlere net sınırlar getirildi.
- Günlük: Artık sadece raf ömrü 24 saati aşmayan ürünler için kullanılabilecek.
- Taze: Dondurulmuş veya işlem görmüş gıdalarda bu ifade tamamen yasaklandı. Ambalajlı ürünlerdeki “fırından taze” veya “taze sıkılmış” gibi ibareler artık kullanılamayacak.
2. Yanıltıcı Sloganlar Tarihe Karışıyor
Tüketicinin algısını yöneten iddialı sıfatlar sınırlandırıldı. “Yüzde 100 doğal”, “hakiki” ve “en doğal” gibi ifadelerin kullanımı yasaklandı. Ayrıca, endüstriyel üretim tesislerinde hazırlanan gıdalar için “ev yapımı” ibaresi kullanılamayacak. Bir ürünün “doğal” olarak tanımlanabilmesi için hiçbir katkı maddesi veya ilave bileşen içermemesi şart koşuluyor.
3. Görsel Kısıtlaması: Meyve Yoksa Resim de Yok
Aroma içeren ancak içeriğinde gerçek meyve bulunmayan ürünlerin ambalajlarında meyve görseli kullanılması yasaklandı. Bu tür ürünlerde “aromalı” ifadesinin belirgin bir şekilde kullanılması zorunlu hale getirildi.
4. Vegan Ürünlerde İsimlendirme Revizyonu
Bitkisel bazlı ürünlerde, hayvansal gıdaları (peynir, süt vb.) çağrıştıran isimlendirmeler artık yapılamayacak. Örneğin; “vegan peynir” yerine “bitkisel bazlı ürün” veya “bitkisel bazlı içecek” tanımlarının kullanılması gerekecek.
5. Çocuklar İçin Güvenli Tasarım
Çocukların fiziksel ve psikolojik gelişimini olumsuz etkileyebilecek; silah, kafatası gibi şiddeti veya olumsuzluğu çağrıştıran figürlerin ürün ambalajlarında kullanılmasına izin verilmeyecek.
6. Restoran ve Kafeler İçin Menü Zorunluluğu
Toplu tüketim yerleri (restoran, kafe, otel vb.) için şeffaflık dönemi başlıyor. Menülerde;
- Ürünlerin kalori (enerji) değerleri,
- Bileşen bilgileri (alerjen vb.) yer almak zorunda. Bu bilgiler fiziksel menü kartlarının yanı sıra, karekod (QR) veya dijital ekranlar aracılığıyla da müşteriye sunulabilecek.
Geçiş Takvimi ve Son Tarihler
İşletmelerin cezai yaptırımlarla karşılaşmaması için belirlenen uyum süreleri şu şekildedir:
- Ulusal Zincir İşletmeler: En geç 1 Temmuz 2026 tarihine kadar.
- Küçük Ölçekli İşletmeler: Enerji bildirimi ve teknik detaylar için 2027 yılı sonuna kadar süre tanındı.
İlgili yönetmelik kılavuzunun tam metnine ulaşmak için buraya tıklayınız.
