Avrupa Birliği’nde tekstil atıklarının yönetimi, üye ülkelerde tekstil atıkları için zorunlu ayrı toplama uygulamasının hayata geçirilmesiyle birlikte daha da önem kazandı. Ancak atıkların toplanması kadar, bu atıkların nasıl geri dönüştürüleceği ve yeniden değerlendirileceği de kritik bir soru olarak öne çıkıyor. Araştırmacılar, bu soruna yenilikçi ve çevre dostu bir çözüm öneriyor: tekstil atıkları üzerinde mantar yetiştirilmesi.

 

Latvya’da yürütülen bilimsel çalışmalar, özellikle hızlı moda kaynaklı ve ayrıştırılması zor, tüketici sonrası tekstil atıklarının yeniden değer kazanabileceği alternatif yolları inceliyor. Araştırma kapsamında, tekstil atıklarının mantar temelli biyolojik süreçlerle dönüştürülmesi, çevresel ve ekonomik açıdan en umut verici yöntemlerden biri olarak değerlendiriliyor.

 

Bu yaklaşımda, belirli mantar türleri geri dönüştürülmüş tekstil atıkları üzerinde yetiştirilerek mantar bazlı kompozit malzemeler elde ediliyor. Ortaya çıkan bu biyolojik kompozitler; özellikle yalıtım malzemesi olarak kullanılabilen, düşük karbon ayak izine sahip ve çevre dostu alternatifler sunuyor. Bu tür malzemelerin, binalarda enerji verimliliğini artırma potansiyeli bulunuyor.

 

Araştırmada ayrıca, tekstil atıklarının kimyasal hammaddelere dönüştürülmesi, inşaat sektöründe kullanılabilecek tekstil takviyeli kompozitler üretilmesi ve elyafların yeniden lif haline getirilmesi gibi farklı geri dönüşüm seçenekleri de ele alındı. Ancak mevcut değerlendirmeler, mantar temelli çözümlerin çevresel fayda, uygulanabilirlik ve ölçeklenebilirlik açısından öne çıktığını gösteriyor.

 

Bu yenilikçi yaklaşım, Avrupa Birliği’nin sürdürülebilir ve döngüsel tekstil stratejisi ile uyumlu bir şekilde, tekstil atıklarının atık olmaktan çıkarılarak yeni ürünlere dönüştürülmesine yönelik alternatif bir model sunuyor. Henüz yaygın ticari uygulamaya geçmemiş olsa da, bu tür biyolojik çözümlerin tekstil sektörünün döngüsel dönüşümünde önemli bir rol oynaması bekleniyor.